Baskıya hazır PDF nasıl hazırlanır?

PDF, baskıda en yaygın kullanılan dosya formatıdır; çünkü fontları, görselleri ve sayfa düzenini tek bir dosyada, açıldığı bilgisayardan bağımsız olarak saklar. Ama her PDF baskıya uygun değildir. Ekranda düzgün görünen bir PDF’te eksik font, düşük çözünürlüklü görsel ya da taşırmasız sayfalar olabilir. Aşağıdaki adımlar, dosyanızın ilk seferde sorunsuz baskıya girmesine yardımcı olur.

1. Sayfa ölçüsü ve taşırma

Belgeyi işin net ölçüsünde açın (örneğin A4 için 210 × 297 mm). Kenara değen öğeleri taşırma payı kadar (çoğu matbaada 3 mm) dışarı uzatın ve yazıları güvenli alan içinde tutun. PDF’i dışa aktarırken taşırmanın ve kesim işaretlerinin dosyaya eklendiğinden emin olun.

2. Fontlar: gömme ya da eğriye çevirme

Matbaanın bilgisayarında sizin kullandığınız font olmayabilir. Font PDF’e gömülmezse yerine başka bir font konur ve metin kayar ya da bozuk görünür.

• Font gömme: Profesyonel programlar PDF/X ayarlarıyla fontları otomatik olarak gömer. Bazı fontların lisansı gömmeye izin vermez; bu durumda program sizi uyarır.
• Eğriye çevirme (outline): Yazılar vektörel şekillere dönüştürülür; artık font gerekmez. Özellikle logo ve kısa başlıklar için güvenli bir yoldur. Dikkat: Eğriye çevrilen yazı artık düzenlenemez, bu yüzden dosyanın düzenlenebilir bir kopyasını mutlaka saklayın.

3. Görseller ve bağlantılar

Mizanpaj programlarında görseller genellikle belgeye bağlı (link) olarak durur; yani görselin kendisi ayrı bir dosyadadır. Görsel taşınmış ya da silinmişse PDF’e düşük çözünürlüklü önizleme gidebilir. Dışa aktarmadan önce bağlantıların eksik ya da değişmiş olmadığını kontrol edin. InDesign ve Illustrator’da bulunan paketleme özelliği (İngilizce arayüzde Package), belgeyi kullanılan tüm görseller ve fontlarla birlikte tek bir klasörde toplar.

Görsellerin baskı boyutunda genellikle 300 DPI civarında olması önerilir. Bkz. çözünürlük (DPI) nedir?

4. Renk modu

Baskı için CMYK renk modunu kullanın ve matbaanızın önerdiği renk profilini sorun. Spot renk (Pantone) kullanıyorsanız bunun bilinçli bir tercih olduğundan emin olun; yanlışlıkla spot olarak kalmış renkler ayrı bir kalıp gibi algılanabilir. Bkz. CMYK ile RGB farkı ve zengin siyah.

5. PDF/X standardı

PDF/X, baskı için tanımlanmış bir PDF standart ailesidir. Fontların gömülü olmasını ve renklerin baskıya uygun tanımlanmasını şart koşar. En yaygın iki türü:

• PDF/X-1a: Tüm renkler CMYK ya da spot olmalıdır; saydamlıklar düzleştirilir. Eski ve çok yaygın, güvenli bir standarttır.
• PDF/X-4: Saydamlıkları ve renk yönetimini korur; modern iş akışlarında tercih edilir.

Hangisini kullanacağınızı matbaanıza sorun; ikisi de çoğu durumda kabul edilir.

Program bazında kısa ipuçları

InDesign

Dışa aktarırken baskı amaçlı Adobe PDF seçeneğini (İngilizce arayüzde “Adobe PDF (Print)”) kullanın ve hazır ayarlardan PDF/X-1a ya da PDF/X-4’ü seçin. İngilizce arayüzde “Marks and Bleeds” olarak geçen işaretler ve taşırma bölümünde kesim işaretlerini açın ve belgenin taşırma ayarlarının kullanıldığından emin olun.

Illustrator

PDF olarak kaydederken aynı PDF/X hazır ayarlarını seçebilirsiniz. Yazıları eğriye çevirmek için yazı menüsündeki anahat oluşturma komutu (İngilizce arayüzde “Create Outlines”) kullanılır. Çizim tahtasını (artboard) net ölçüde açın ve taşırmayı belge ayarlarından verin.

Canva

İndirirken baskı için hazırlanmış PDF seçeneğini kullanın (İngilizce arayüzde “PDF Print”). Bu seçenekte kesim işaretleri ve taşırmayı ekleyen bir kutucuk bulunur; hesap türünüze göre CMYK renk profili seçeneği de çıkabilir. Tasarım sırasında taşırma alanını görmek için ayarlardaki baskı taşırmasını gösterme seçeneğini açabilirsiniz.

Word ve ofis programları

Word’de ayrı bir taşırma ayarı yoktur. Kenara kadar renkli bir tasarım yapacaksanız sayfa ölçüsünü her yönde 3 mm büyük açmanız gerekir; beyaz zeminli metin sayfalarında (örneğin tez) buna genellikle gerek yoktur. PDF’i sanal yazıcı yerine “Farklı Kaydet” ile PDF olarak kaydedin ve en küçük dosya boyutu yerine standart (yazdırma) seçeneğini tercih edin. Kaydettikten sonra PDF’i açıp tüm sayfaları, özellikle tabloları ve özel karakterleri kontrol edin.

Göndermeden önce son kontrol

• Sayfa ölçüsü net ölçü mü, taşırma eklenmiş mi?
• Tüm sayfalar doğru sırada mı? Çok sayfalı işlerde sayfa sayısı uygun mu? (Bkz.)
• Fontlar gömülü ya da eğriye çevrilmiş mi?
• Görseller yeterli çözünürlükte ve CMYK mı?
• Küçük yazılar ve barkodlar yalnızca siyah (K100) mı?
• Ambalaj işlerinde bıçak izi ayrı bir katman ve spot renk olarak mı tanımlı? (Bkz.)

Bu kontrollerin bir kısmını PDF baskı kontrolü aracımızla otomatik yapabilirsiniz. Doğru ölçülerde bir başlangıç dosyası için taşırma şablonu aracını kullanın.