Matbaa Rehberi · Kesim ve Cilt

Kitap ve dergide sayfa sayısı neden 4’ün (ve formanın) katı olmalı?

Bir kağıt yaprağı ortadan katlandığında dört sayfa oluşur; bu yüzden ciltli işlerde sayfa sayısı 4’ün katı olmalıdır. Ofset baskıda sayfalar daha büyük tabakalarda forma halinde basıldığı için sayfa sayısını forma katlarına (çoğu zaman 8 ya da 16) yakın planlamak ayrıca maliyet avantajı sağlar.

Matbaa Rehberi › Sayfa Sayısı ve Forma

Ekranda bir PDF’in 37 sayfa olması hiçbir sorun yaratmaz. Ama aynı dosyayı tel dikişli bir dergi olarak bastırmak istediğinizde matbaa size “sayfa sayısını 36’ya indirin ya da 40’a tamamlayın” der. Bunun nedeni, basılı bir derginin ya da kitabın aslında katlanmış kağıt yapraklarından oluşmasıdır.

Neden 4’ün katı?

Tek bir kağıt yaprağının iki yüzü vardır. Bu yaprağı ortadan katladığınızda iki yaprak, yani dört sayfa elde edersiniz: ön yüzde 1. ve 4. sayfa, arka yüzde 2. ve 3. sayfa yan yana durur. Tel dikişli bir dergi, bu katlanmış yaprakların iç içe yerleştirilmesiyle oluşur. Dolayısıyla toplam sayfa sayısı her zaman 4, 8, 12, 16, 20… gibi 4’ün katı olur.

41Ön yüz23Arka yüzKatlanınca4 sayfaKesikli mavi çizgi: katlama (sırt)
Tek bir yaprağın ön yüzünde 4. ve 1. sayfa, arka yüzünde 2. ve 3. sayfa yer alır; ortadan katlanınca dört sayfalık bir grup oluşur.
Kapak dahil mi? Tel dikişte kapak, iç sayfalarla aynı kağıttan basılıyorsa toplam sayfa sayısına dahildir (örneğin 32 sayfa, kapak dahil). Kapak daha kalın ayrı bir kağıttan basılıyorsa genellikle “4 sayfa kapak + 28 sayfa iç” gibi ayrı ifade edilir. Siparişte hangisini kastettiğinizi belirtin.

Forma nedir?

Forma, büyük bir baskı tabakasının iki yüzüne basılıp katlandığında oluşan sayfa grubudur. Ofset makineleri genellikle 70 × 100 cm ya da 50 × 70 cm gibi büyük tabakalara baskı yapar. A4 boyutunda bir katalog düşünün: Büyük bir tabakanın her yüzüne birden fazla A4 sayfa yerleştirilir, tabaka basılır, sonra makinede birkaç kez katlanarak sayfalar doğru sıraya gelir. Bu katlanmış gruba forma denir.

Forma büyüklüğü sayfa ölçüsüne, tabaka ölçüsüne ve makineye göre değişir; 4, 8, 16 ya da 32 sayfalık formalar kullanılabilir. Yaygın ölçülerde 16 sayfalık formalar sık görülür. Sayfaların tabaka üzerine hangi sırayla ve yönde yerleştirileceğine montaj (sayfa düzeni) denir.

Sayfa sayısı forma katında değilse ne olur?

Örneğin 16 sayfalık formalarla çalışılan bir işte 52 sayfalık bir katalog, üç tam forma (48 sayfa) ve bir de 4 sayfalık ek parça ile basılır. Bu mümkündür, ama küçük ek parçalar ayrı bir kalıp, ayrı bir baskı ve ayrı bir katlama işlemi demektir. Bu yüzden:

  • Sayfa sayısını tam forma katlarına (örneğin 48 ya da 64) yakın planlamak çoğu zaman daha ekonomiktir.
  • Forma katına tamamlamak için boş sayfa yerine not sayfası, içindekiler, iletişim sayfası ya da tam sayfa görsel eklemek iyi bir çözümdür.
  • Hangi forma düzeninin kullanılacağını en iyi matbaanız bilir; sayfa sayısını kesinleştirmeden önce sormak zaman kazandırır.

Formaların nasıl yerleşeceğini ve sırt kalınlığını görmek için katalog montaj ve sırt hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Hangi ciltlerde bu kural geçerli?

Cilt türü Sayfa sayısı kuralı
Tel dikiş Mutlaka 4’ün katı
İplik dikiş Forma katlarına göre planlanır
Amerikan cilt Teknik olarak 2’nin katı da olabilir; ama ofsette forma katına yakın planlamak ekonomiktir
Spiral Serbest; her yaprak ayrı delinir

Ayrıntılar için cilt türleri yazımıza bakın.

PDF’i nasıl hazırlamalıyım?

Çok sayfalı işlerde PDF’i genellikle tek tek sayfalar halinde ve doğru sırayla göndermek en güvenli yoldur: 1. sayfa kapak, ardından iç sayfalar, en son arka kapak. Sayfaları kendiniz yan yana (karşılıklı sayfa ya da “spread”) ya da baskı sırasına göre dizmeyin; montajı matbaa yapar. Matbaanız karşılıklı sayfa isterse bunu ayrıca belirtir.

Dikkat: Sağ ve sol sayfalar farklıdır. Tek numaralı sayfalar sağda, çift numaralı sayfalar solda durur. Sayfa numaralarını ve iç kenar boşluklarını buna göre ayarlayın; bir sayfa eklenip çıkarıldığında tüm düzen kayar.

Kapak ve sırt tasarımı, sayfa sayısı kesinleştikten sonra yapılmalıdır, çünkü sırt kalınlığı sayfa sayısına ve kağıt kalınlığına bağlıdır. Dosya hazırlığı için baskıya hazır PDF rehberine bakabilirsiniz.

Dosyanız hazır mı? Fiyatını hemen bizden alın.

Katalog ya da kitabınızın sayfa sayısını ve ölçüsünü bize bildirin; forma düzenine göre en uygun planı önerip fiyat verelim.

Sık sorulan sorular

Dergi sayfa sayısı neden 4’ün katı olur?

Bir yaprak ortadan katlandığında 4 sayfa oluşur ve tel dikişli dergiler bu yaprakların iç içe yerleştirilmesiyle yapılır.

Forma kaç sayfadır?

Sayfa ve tabaka ölçüsüne göre değişir; 4, 8, 16 ya da 32 sayfalık formalar kullanılır. Yaygın ölçülerde 16 sayfalık formalar sık görülür.

Sayfa sayım 4’ün katı değilse ne yapmalıyım?

Sayfa ekleyerek ya da çıkararak 4’ün katına tamamlayın. Boş sayfa yerine not, içindekiler ya da görsel sayfası eklemek iyi bir çözümdür.

Kapak sayfa sayısına dahil mi?

Kapak iç sayfalarla aynı kağıttansa genellikle dahildir. Ayrı ve kalın bir kağıttan basılıyorsa ayrı belirtilir; siparişte hangisini kastettiğinizi yazın.

Kitap PDF’ini tek sayfa mı göndermeliyim?

Genellikle evet. Sayfaları doğru sırayla tek tek göndermek en güvenlisidir; montajı matbaa yapar.

İlgili konular