Kağıt gramajı nedir? Hangi iş için kaç gram kağıt?
Kağıt gramajı, bir metrekare kağıdın gram cinsinden ağırlığıdır (g/m²). Gramaj arttıkça kağıt genellikle daha kalın ve sert olur; fotokopi kağıdı genellikle 80 g, broşürler 115–170 g, kartvizitler 300–400 g civarındadır.
Matbaa Rehberi › Kağıt Gramajı
Matbaada “128 gram kuşe”, “350 gram bristol” gibi ifadeler sık geçer. Bu sayılar kağıdın ağırlığını, dolaylı olarak da kalınlığını ve sertliğini anlatır. Doğru gramajı seçmek; işin elde nasıl hissettirdiğini, kırımın nasıl duracağını, posta maliyetini ve dayanıklılığı doğrudan etkiler.
Gramaj ne demek?
Gramaj, 1 metrekarelik bir kağıdın gram cinsinden ağırlığıdır ve g/m² (kısaca “gr” ya da “gsm”) olarak yazılır. Örneğin 80 g/m² bir kağıdın 1 metrekaresi 80 gram gelir. A4 bir sayfa yaklaşık 1/16 metrekare olduğu için, 80 gramlık bir A4 sayfa yaklaşık 5 gramdır.
Belirli bir işin toplam kağıt ağırlığını (örneğin kargo için) hesaplamak isterseniz kağıt ağırlığı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Gramaj ve kalınlık aynı şey mi?
Tam olarak değil. Gramaj ağırlığı, kalınlık ise mikron (µm) ya da milimetre cinsinden ölçüyü ifade eder. İkisi arasındaki ilişki kağıdın yoğunluğuna bağlıdır. Kuşe kağıt, yüzeyindeki kaplama nedeniyle daha yoğundur; aynı gramajdaki 1. hamur kağıttan daha ince ve daha kaygan hissettirir. Bazı kitap kağıtları ise hafif ama “kabarık” (hacimli) üretilir; düşük gramajda bile kalın görünür. Kitap sırtı hesaplanırken bu yüzden gramaj değil kağıdın gerçek kalınlığı kullanılır. Bkz. kağıt türleri.
Hangi iş için kaç gram?
Aşağıdaki tablo, genel kabul gören yaygın kullanımları özetler. Kesin seçim; tasarıma, kullanım amacına ve bütçeye göre değişir.
| İş | Genellikle kullanılan gramaj | Not |
|---|---|---|
| Fotokopi, form, iç yazışma | 70–80 g | 1. hamur |
| Antetli kağıt | 90–120 g | Yazıcıda kullanılacaksa 1. hamur tercih edilir |
| El ilanı | 90–135 g | Genellikle kuşe |
| Broşür (kırımlı) | 115–170 g | Yüksek gramajda bigi gerekebilir |
| Afiş, poster | 135–170 g | Kuşe |
| Katalog / dergi iç sayfa | 90–170 g | Sayfa sayısı arttıkça düşük gramaj tercih edilir |
| Katalog / dergi kapağı | 200–350 g | Genellikle selofan ile |
| Kitap iç sayfa | 60–90 g | 1. hamur ya da krem kitap kağıdı |
| Kartvizit | 300–400 g | Bristol, kuşe ya da özel kağıt |
| Davetiye, kartpostal | 250–350 g | Özel dokulu kağıtlar da sık kullanılır |
| Dosya (sunum klasörü) | 300–350 g | Bigi ve kesim ile |
| Kutu, karton ambalaj | Kartonun türüne ve ürünün ağırlığına göre | Kalınlık (mikron) ile de ifade edilir |
Gramaj seçerken nelere dikkat etmeli?
- Kırım: Kalın kağıtlar kırıldığında, özellikle mürekkep yoğun alanlarda kırım çizgisi boyunca çatlayabilir. Genellikle 170 g ve üzeri kağıtlarda katlamadan önce bigi atılması önerilir. Kağıdın lif yönü de burada önemlidir.
- Sayfa sayısı ve cilt: Çok sayfalı bir katalogda iç sayfa gramajı arttıkça kalınlık ve ağırlık hızla artar; tel dikişin sınırına daha çabuk ulaşılır. Bkz. cilt türleri.
- Arka yüzden görünme (opaklık): İnce kağıtlarda arka yüzdeki baskı öne yansıyabilir. İki yüzü yoğun basılı işlerde biraz daha yüksek gramaj ya da opak kağıt tercih edilir.
- Posta ve kargo: Toplu gönderilecek işlerde gramaj farkı toplam ağırlığı belirgin şekilde değiştirebilir.
- Yazıcıda kullanım: Antetli kağıt ve form gibi sonradan ofis yazıcısında kullanılacak kağıtlarda gramaj ve kaplama, yazıcının desteklediği kağıtlarla uyumlu olmalıdır.
Karton ve mukavvada durum
Ambalaj kartonları ve mukavvalar çoğu zaman gramajın yanında kalınlık (mikron ya da mm) ile de tanımlanır. Kutu tasarımında kartonun kalınlığı, bigi kanalını ve kapakların ölçüsünü etkiler. Kutu işleriniz için bıçak izi ve bigi yazımıza ve kutu bıçak izi aracımıza bakabilirsiniz.
Dosyanız hazır mı? Fiyatını hemen bizden alın.
Hangi gramajın işinize uygun olduğundan emin değilseniz işin türünü ve adedini bize iletin; kağıt önerisiyle birlikte fiyat verelim.
Sık sorulan sorular
Kağıt gramajı ne demek?
Bir metrekare kağıdın gram cinsinden ağırlığıdır ve g/m² olarak yazılır. Örneğin 80 g kağıdın bir metrekaresi 80 gramdır.
Broşür için kaç gram kağıt kullanılır?
Genellikle 115–170 g kuşe kağıt kullanılır. Daha kalın kağıtlarda kırımdan önce bigi gerekebilir.
Kartvizit kaç gram olmalı?
Kartvizitler genellikle 300–400 g arası kağıt ya da kartona basılır.
Fotokopi kağıdı kaç gram?
Yaygın fotokopi kağıtları genellikle 80 g’dır.
Gramaj arttıkça kağıt kalınlaşır mı?
Genellikle evet, ancak kalınlık kağıdın yoğunluğuna da bağlıdır. Aynı gramajdaki kuşe kağıt, 1. hamurdan daha ince olabilir.